GHB

Links: producten waarmee GHB gefabriceerd kan worden. Rechts: GHB in vloeibare vorm.
Links: producten waarmee GHB gefabriceerd kan worden. Rechts: GHB in vloeibare vorm.

Beschrijving van GHB

Algemeen

GHB is een afkorting van gamma-hydroxyboterzuur. Het is een synthetische drug, dit houdt in dat het in een laboratorium gemaakt is en geen natuurlijke grondstoffen kent. GHB is ontwikkeld als narcosemiddel en als middel voor slaapstoornissen. Inmiddels is dat allang niet meer het geval en het middel staat momenteel op lijst 1 van de Opiumwet. GHB wordt tegenwoordig alleen nog gebruikt als party drug.

De belangrijkste grondstoffen voor het maken van GHB zijn GBL (gamma-butyrolacton) en natronloog. GBL is een agressief schoonmaak middel en natronloog wordt o.a. gebruikt als gootsteenonstopper. Door dit in een chemisch proces te verwerken ontstaat uiteindelijk GHB. De dosering van de grondstoffen zijn zeer belangrijk. Teveel GBL kan leiden tot ernstige brandwonden op de huid en na inname van het middel ook inwendige brandwonden.

GHB wordt in Nederland meestal verkocht als kleurloos drankje in een plastic buisje, in een (Flugel) flesje of heel soms als poeder. GHB smaakt zout.

'Rape drug'

GHB staat bij het grote publiek ook wel bekend als ‘rape drug’ (verkrachting drug). Dit komt doordat GHB een zwaar verdovende werking heeft en een persoon die het middel op heeft een makkelijke prooi vormt. Daar komt nog eens bij dat GHB tijdelijk het geheugen aantast (mogelijke black outs in de herinneringen) waardoor identificatie van de dader moeilijk is. Het wordt tijdens het uitgaan in een alcoholische drank gestopt van een nietsvermoedend slachtoffer. Hierbij dan ook de tip om tijdens het uitgaan of op feestjes nooit je glas onbeheerd achter te laten. Doe je dit wel, drink er dan niet meer uit bij terugkomst.

Wijze van inname

GHB wordt voornamelijk oraal ingenomen. Het kan vermengd worden met bijvoorbeeld frisdrank, maar het kan ook ‘puur’ gedronken worden. Het wordt afgeraden om het met alcohol te mengen.

Ghb is vloeibare XTC?

GHB wordt soms verkocht als zijnde vloeibare XTC. Dit is niet waar, GHB en XTC hebben namelijk niets met elkaar te maken en de werking van beide middelen is zelfs tegengesteld aan elkaar.

Laat de GHB die je gekocht hebt altijd eerst testen voordat je het middel gebruikt!

Effecten van GHB

De effecten van GHB kunnen verschillen per persoon. Hiervoor zijn een paar oorzaken te geven. Zoals de verwachting die men heeft van het middel, ervaring met het middel, ziektegeschiedenis, maar ook de omgeving kan van invloed zijn op de effecten die GHB teweeg kan brengen bij een persoon. De hieronder beschreven effecten kunnen dus per persoon verschillen en is daardoor meer een leidraad dan vaststaande feiten.

Lichamelijke effecten

  • Slap gevoel in het lichaam, met name de spieren ontspannen
  • Aanrakingen voelen fijner
  • Overvallen worden door een onbedwingbare slaap
  • Bewusteloosheid
  • Stuiptrekkingen in ledematen en gezicht
  • Duizelig
  • Misselijk
  • Hoofdpijn
  • Trillen
  • Bewusteloosheid

Geestelijke effecten

  • Euforisch en vrolijk gevoel
  • Ontspannen gevoel
  • Zin om te praten
  • Seksueel opgewonden
  • Verdwijnen van angst en remmingen
  • Tijdelijk geheugenverlies
  • Verwardheid

Werkingsduur

Afhankelijk van de dosis zijn de effecten na 5 tot 30 minuten merkbaar en de effecten houden ongeveer 3 uur aan.

Risico's en verslaving van GHB

Over de risico’s van het gebruik van GHB zijn nog geen hele duidelijke onderzoeksresultaten. Wel is bekend dat er risico’s zijn. De mate van de risico’s is dus moeilijk vast te stellen, maar dit neemt niet weg dat er wel degelijk gevolgen zijn verbonden aan veelvuldig GHB gebruik. Daarnaast is het middel geestelijk verslavend.

Korte termijn risico’s

  • Vervelende ervaringen en negatieve effecten, de effecten bestaan uit: vermoeidheid, misselijkheid, vergeetachtigheid en stuiptrekkingen. Deze negatieve effecten kunnen voorkomen bij gebruik van GHB, zelfs bij lage doseringen. In 2001 is onderzoek gedaan onder 72 ervaren GHB gebruikers. 75% had onder invloed van GHB wel eens overgegeven. Bijna 50% was wel eens plotseling in elkaar gezakt . Een derde heeft wel eens last gehad van stuiptrekkingen in het gezicht en een kwart in de ledematen. 14% was vaak misselijk. 30% had vaak last van vergeetachtigheid (Bron: GHB tussen extase en narcose, Korf, D., 2002).
  • Bewusteloos raken of ‘out gaan’, er zit maar weinig verschil tussen een dosering die de gebruiker de positieve effecten laat voelen en de dosering waarmee men bewusteloos kan raken. De ademhaling op het moment van out gaan is zo zwak dat het lichaam niet genoeg zuurstof meer binnenkrijgt. Dit kan leiden tot ernstige complicaties met mogelijk de dood tot gevolg. Verder kunnen mensen die bewusteloos zijn stikken in hun eigen tong of braaksel ook dit kan een dodelijke afloop hebben.
  • Ongemerkt GHB toegediend krijgen. Zoals al eerder beschreven staat wordt GHB gebruikt als rape drug. Laat daarom nooit je glas onbeheerd achter tijdens het uitgaan en op feestjes.

Lange termijn risico’s

  • Lichamelijke schade, hoewel er weinig tot geen gedegen onderzoeken zijn verricht over de mogelijke lichamelijke schade is ondertussen wel geaccepteerd dat er lichamelijke schade kan ontstaan bij langdurig gebruik
  • Schade door regelmatig out gaan, er kan schade ontstaan door regelmatig out te gaan op GHB.
  • Verslaving, ondanks men eerder dacht dat GHB niet verslavend was, is gebleken dat er wel zeker een geestelijke afhankelijkheid kan ontstaan.

Verslaving

Na enkele weken intensief gebruik van het middel kan al een geestelijke verslaving ontstaan. Verder ontstaat er tolerantie in het lichaam tegen GHB. Hierdoor heeft de gebruiker een hogere dosis nodig om dezelfde effecten te bereiken. Als er een tijd intensief gebruikt is en daarna gestopt wordt het middel te gebruiken treden er ontwenningsverschijnselen op. Deze verschijnselen bestaan uit: transpireren, slapeloosheid (gedurende enkele dagen) sidderingen en angsten. In het geval de gebruiker deze verschijnselen probeert te onderdrukken door opnieuw GHB te gebruiken komt deze persoon in een vicieuze cirkel terecht. Vaak is ontwennen onder professionele begeleiding noodzakelijk.

Merk je bij jezelf een verslaving, of ken je iemand met een verslaving? Dan adviseren wij om dringend hulp te zoeken.

Geschiedenis van GHB

GHB geïsoleerd en gesynthetiseerd

GHB is een stof die door de mensheid pas kort geleden ontdekt is. In 1960 was het de Franse onderzoeker Henri Laborit die de stof voor het eerst isoleerde uit weefsel van zoogdieren. Hij deed onderzoek naar de neurotransmitter GABA en zocht een soort gelijke stof die de bloed-hersenbarrière beter passeert dan dat GABA dat doet.  Het duurde niet lang voordat de volgende stap in het proces gezet werd, namelijk het synthetiseren (in een laboratorium namaken) van de stof GHB. In 1961 was het  Camille Georges Wermuth die deze stap zette.

GHB als medicijn

Het duurde niet lang voordat GHB als medicijn op de markt gebracht werd. Het middel werd gebruikt in de anesthesie als een narcosemiddel en daarnaast als slaapmiddel. GHB is nooit een populair medicijn geweest en is ook nooit op grote schaal toegepast in de medische wereld. De verklaring hiervoor is simpel: het middel had (en heeft) teveel bijwerkingen en daarnaast is de dosering van GHB moeilijk. Doseren is uiteraard heel belangrijk in de anesthesie. Men wil precies kunnen bepalen hoe lang iemand onder narcose is en wanneer deze persoon wakker wordt. Dit belangrijke element miste GHB. Een uitzondering is te vinden in Frankrijk. Dit land had (en heeft) de meeste ervaring met GHB als narcosemiddel en mede hierdoor is het middel tot aan de jaren ’80 gebruikt in de medische wereld. Tegenwoordig heeft GHB nog één doel in de medische wereld en dat is als medicijn tegen narcolepsie (plotselinge slaapaanvallen).

Bodybuilders en GHB

In de jaren ’80 beleefde GHB een opleving. Deze opleving was te danken aan een groep waar men het niet meteen van zal verwachten: bodybuilders. Er werd namelijk verondersteld dat GHB de afgifte van groeihormonen en de groei van spierweefsel zou bevorderen. In zeer kleine mate klopt dit, maar er zit een addertje onder het gras. De afgifte van cortisol, aangemaakt door de bijnieren, stijgt tegelijkertijd ook en hiervan is juist bekend dat het zorgt voor vermindering van de spiermassa. GHB gebruik voor het doel van bodybuilden is dus zinloos, nutteloos en gevaarlijk.

GHB als partydrug

In 1993 opende de eerste smartshop zijn deuren in Nederland. Het duurde niet lang voordat smartshops ook GHB in hun assortiment opnamen. Veelal gebeurde dit onder de naam liquid XTC (vloeibare XTC). LET OP: zoals ook al bij de beschrijving staat, XTC en GHB vertonen totaal geen overeenkomsten, sterker nog ze verschillen van elkaar als dag en nacht. In 1996 (op Koninginnedag) raakten een aantal mensen bewusteloos door GHB gebruik. Dit was voor de inspectie van de volksgezondheid genoeg reden om in te grijpen. Smartshops mochten het middel niet langer verkopen aangezien het onder de geneesmiddelenwet geplaats was. Dit houdt in dat het middel alleen op doktersrecept verkrijgbaar is. Dit was echter niet de totaal oplossing. Met name ondergronds en in het uitgaanscircuit kwam GHB opzetten als partydrug. Hoewel het middel nooit de populariteit van bijvoorbeeld XTC of cocaïne heeft bereikt en ook nooit zal bereiken, is er wel een duidelijke stijging zichtbaar in het gebruik van GHB. In 1998 heeft 2,4% van de de laatste maand GHB gebruikt. In 2003 is dat 4,2%, in 2008 is het 4.7%. Mede als reactie op deze groei heeft de overheid in 2002 besloten dat GHB onder de Opiumwet geplaatst moet worden. Het middel kwam op lijst 2 van de Opiumwet (dezelfde lijst waar cannabis op staat). Vanaf 2012 is GHB opgeschoven van lijst 2 naar lijst 1. Op lijst 1 staan alle harddrugs waaronder ook heroïne en cocaïne.

Samenvatting

In 1960 is de stof GHB geïsoleerd en één jaar later gesynthetiseerd. De stof is kortstondig als medicijn gebruikt, maar wegens teveel bijwerkingen nooit op grote schaal toegepast. In de jaren ’80 was het middel (onder valse redenen) populair onder bodybuilders. Daarna is GHB verkocht in smartshops en toen dit verboden werd begon de opkomst van het middel als partydrug. Hoewel er een stijgende lijn in gebruik zichtbaar is, heeft het middel niet de populariteit die middelen als XTC en cocaïne wel hebben. In 2012 is GHB opgenomen op lijst 1 van de Opiumwet. 

Combi gebruik van GHB

GHB en alcohol (verdovende middelen)

  • Beide middelen vallen in de categorie verdovend. Beide onderdrukken de ademhaling en versterken elkaar. Gevaar is overdosering, ademhaling te sterk onderdrukt, lichaam te weinig zuurstof, coma, dood.

GHB en cocaïne/amfetamine/MDMA

  • Onder invloed van een opwekkend middel voelt de gebruiker de effecten van de verdovende drug vaak minder. GHB is een drug waarbij de gebruiker al snel te veel neemt en deze kans wordt door combi gebruik alleen maar groter. Aan een overdosering GHB kan men namelijk komen te overlijden.

Het gecombineerd gebruik van verschillende drugs of drugs met medicijnen kan vervelende, onvoorspelbare, en ook gevaarlijke effecten met zich meebrengen. Daarom wordt combigebruik afgeraden. Dit geldt overigens voor elke drug.

Voor Wie is drugs advies?

Samenwerkende instanties

  • Voortgezet onderwijs
  • Ouder die meer over (soft) drugs willen weten
  • Beroepsonderwijs (leerlingen/personeel en ouders)
  • Ouderverenigingen van basisonderwijs scholen
  • Hulpverlenende instanties
  • Tiener- en jongerenwerk organisaties
  • Overheidsinstellingen/lokale bestuurders
  • Individuele benadering (spreekbeurten etc.)
  • Verenigingen/belangengroepen

Samenwerkende instanties

Politie

Gemeente Bussum

Centrum jeugd en gezin Naarden Bussum

Drugs Advies verzorgt laagdrempelige informatie preventie en voorlichtingstrajecten aangaande (soft) drugs; voor scholen, lokale overheden, hulpverlenende instanties.