Suiker

Suiker in zijn meest voorkomende vorm, gekristaliseerd.
Suiker in zijn meest voorkomende vorm, gekristaliseerd.

Beschrijving van suiker

Algemeen

Suiker valt niet in de categorie drugs. Echter zijn er wel vergelijkingen te trekken tussen drugs, gamen, gokken en suiker. Dit heeft te maken met het effect op de hersenen, hierover is meer informatie vinden onder het kopje effecten.

Suiker is een groep moleculen die men koolhydraten noemt. Suiker is een natuurproduct en is afkomstig van de suikerbiet. Een suikerbiet is niet eetbaar voor de mens, niet dat het giftig is, maar het is keihard en daardoor niet erg appetijtelijk. Er is een heel proces nodig om de suiker uiteindelijk uit de suikerbiet te isoleren (het gaat hier niet om een chemisch proces). Het maken van suiker geeft bijna geen afval. Van de bietenpulp wordt veevoer gemaakt. De bruine stroop die overblijft bij het maken van suiker is een grondstof voor bijvoorbeeld alcohol en sojasaus.

Verschillende soorten suikers

Naast de suiker die door mensen uit de suikerbiet gehaald wordt zijn er nog tal van andere suikers. Denk bijvoorbeeld eens aan de suikers in vruchten (fructose). Hieronder volgt een overzicht van verschillende soorten suikers.



Tegenwoordig is het echter zo dat er naast suiker ook kunstmatige zoetstoffen bestaan. Hierin is een onderscheid te maken tussen intensieve en extensieve zoetstoffen. De intensieve zijn qua smaak veel sterker dan suiker, maar bevat amper energie voor het lichaam omdat er maar zo weinig van gebruikt hoeft te worden. De extensieve zijn qua smaak minder of even sterk dan suiker, maar leveren meer energie (hoewel minder dan echte suiker). Hieronder volgt een overzicht van de verschillende soorten zoetstoffen.

Wijze van inname

De wijze waarop suiker wordt ingenomen hangt af van het product waarin het verwerkt zit. Over het algemeen wordt suiker op twee verschillende manieren geconsumeerd. Door het te eten of door het te drinken.

Wet

Alle regelgeving omtrent suiker is opgenomen in het Warenwetbesluit Suikers. Zo is hierin opgenomen wat verschillende suikers zijn, hoe deze moeten worden ingedeeld en hoe deze moeten worden geëtiketteerd. 

Effecten van suiker

Aangezien suiker geen drug is, treden er veel minder effecten op. Echter gebeurd er wel het één en ander in de hersenen. Dat wordt hieronder beschreven.

Het grootste effect van suiker is het activeren van het beloningssysteem in de hersenen. Suiker zorgt (zeer tijdelijk) voor een verhoogde dosis van de neurotransmitter dopamine. Deze verhoging van dopamine zorgt voor een aangenaam gevoel bij degene die de suiker gegeten heeft. Een tweede neurotransmitter waarvan de afgifte verhoogd wordt door suiker is noradrenaline . Deze boodschappen jongens zorgen voor het energieke (hyper) gevoel dat suiker geeft. Wat dat betreft komen sommige drugs en suiker overeen qua effect. Echter is het wel zo dat bij (sommige) drugs de verhoging van dopamine en noradrenaline vele malen sterker is dan wanneer men suiker eet.

Oftewel suiker zorgt voor een aangenaam/euforisch gevoel. Dit duurt maar voor korte tijd en er wordt geen schade aangebracht aan hersencellen (iets wat bij veel drugs wel gebeurt naar verloop van tijd.)

Risico's en verslaving van suiker

Hoewel suiker vrij verkrijgbaar is zitten er risico’s aan verbonden op zowel de korte als de lange termijn. Daarnaast bestaat er een (kleine) kans op het ontwikkelen van een geestelijke afhankelijkheid (verslaving).

Korte termijn risico’s

  • Suiker kan sufheid en een verlaagde activiteit veroorzaken (ook bij kinderen)
  • Suiker kan hyperactiviteit veroorzaken
  • Suiker kan angsten, depressie en concentratieproblemen veroorzaken
  • Suiker kan migraine en hoofdpijn veroorzaken

Lange termijn risico’s

  • Suiker kan het immuunsysteem onderdrukken, waardoor de weerstand verslechterd
  • Suiker kan de mineraalbalans in het lichaam verstoren
  • Suiker kan je slechte cholesterol verhogen
  • Suiker kan schade toebrengen aan de nieren en het risico op hartziektes vergroten
  • Suiker kan leiden tot chroom en koper tekort
  • Suiker kan de tanden bederven
  • Suiker kan het verouderingsproces versnellen, waaronder rimpels en grijs haar
  • Suiker kan bijdragen aan overgewicht en obesitas

Verslaving

Suiker kan verslavend zijn voor mensen. Dit is logisch als men kijkt naar de effecten van suiker op de stof dopamine in de hersenen. Doordat mensen een goed gevoel krijgen van suiker is het mogelijk dat men dit misbruikt. Oftewel iemand voelt zich een dag ‘wat minder’. Door suiker te eten zal deze persoon zich (tijdelijk) een stuk beter voelen. Wanneer de suiker is opgenomen in het lichaam en verbrand is zal de persoon zich weer ‘wat minder’ voelen. Uiteindelijk kan dit leiden tot een gewoonte en alle gewoontes kunnen uiteindelijk leiden tot een verslaving. De kans dat verslaving optreedt is klein, maar zo veilig als we altijd dachten is suiker dus zeker niet.

Geschiedenis van suiker

Eerste gebruik van suiker

Het is bekend dat de bevolking van Melanesië (groep eilanden voor de kust van Australië)  6000 jaar voor Chr. al bekend was met suikerriet. Er zijn bewijzen gevonden dat men in China 800 jaar voor Chr. gebruik maakte van suikerriet. In China is ook het eerste beschreven document gevonden met als inhoud het verwerken van suikerriet tot suikersiroop.

Verspreiding

Suikersiroop is via de bekende handelswegen in India en de Arabische landen terecht gekomen. In India is suikersiroop voor het eerst gekristalliseerd, dit maakte het vervoeren een stuk makkelijker. Alexander de Grote is mede verantwoordelijk voor de verdere verspreiding. Hij nam suikerrietstengels mee naar Europa. Vanuit China en India werd het rietsuiker ook verspreid. Zo werd het verspreid naar Afrika en het Iberische continent. Later zouden de Portugezen het naar nog meer landen verspreiding door hun handel. Uiteindelijk is rietsuiker ook helemaal in Amerika terecht gekomen. Columbus was de man die rietsuiker meenam naar Amerika.

Suiker uit suikerbieten

In 1747 vond Andreas Marggraf een manier uit om suiker te produceren uit suikerbieten. Een student van deze man opende in (het tegenwoordige) Polen de eerste suikerfabriek waar suiker uit suikerbieten geproduceerd kon worden. Deze fabriek werd echter vernietigd in de oorlogen met Napoleon. Deze kleine vriend ging zelfs zo ver om een verbod op het invoeren van suiker te hanteren. Hierdoor werden er twee suikerfabrieken rond Parijs geopend. Zo konden de Engelsen niet verdienen aan de suikerconsumptie van de Fransen.

Suiker verliest zijn waarde?

Tot aan de industriële revolutie was het produceren van suiker een zeer arbeidsintensief proces. Het resultaat hiervan was dat suiker kostbaar was. De normale arbeider kon suiker amper betalen en maakte vooral gebruik van het veel goedkopere product honing. Doordat men voortaan suiker uit suikerbieten haalden en daarbij de industriële revolutie zakte de prijs van suiker geleidelijk. Er was immers meer aanbod en het koste minder om het te produceren. Dit hele proces werd in 1850 in gang gezet. Een andere ontwikkeling die bijgedragen heeft aan het goedkoper worden van suiker was de introductie van zoetstoffen. Voortaan werd niet alleen nog maar suiker gebruikt, maar konden producenten er ook voor kiezen om zoetstoffen te gebruiken. Hierdoor is de prijs van suiker uiteindelijk dusdanig gedaald dat suiker tegenwoordig voor iedereen beschikbaar is.

Samenvatting

Suiker was 6000 jaar geleden al bekend bij de oorspronkelijke bewoners van Melanesië (groep eilanden voor de kust van Australië). Via China en India is het gebruik verspreid naar Afrika en het Iberische continent. Alexander de Grote heeft suikerriet geïntroduceerd in Europa. Later zouden de Portugezen en Columbus voor nog verdere verspreiding zorgen. 1747 kwam men erachter dat er uit suikerbieten ook suiker te halen viel. Dit gegeven samen met de industriële revolutie zorgde ervoor dat de prijs van suiker begon te dalen. Tot aan 1850 was het voor grote delen van de bevolking niet te betalen, daarna werd het steeds meer betaalbaar.

Voor Wie is drugs advies?

Samenwerkende instanties

  • Voortgezet onderwijs
  • Ouder die meer over (soft) drugs willen weten
  • Beroepsonderwijs (leerlingen/personeel en ouders)
  • Ouderverenigingen van basisonderwijs scholen
  • Hulpverlenende instanties
  • Tiener- en jongerenwerk organisaties
  • Overheidsinstellingen/lokale bestuurders
  • Individuele benadering (spreekbeurten etc.)
  • Verenigingen/belangengroepen

Samenwerkende instanties

Politie

Gemeente Bussum

Centrum jeugd en gezin Naarden Bussum

Drugs Advies verzorgt laagdrempelige informatie preventie en voorlichtingstrajecten aangaande (soft) drugs; voor scholen, lokale overheden, hulpverlenende instanties.